Αύξηση σημειώθηκε κατά το 2016 στον αριθμό ατόμων που ζητούν βοήθεια λόγω χρήσης παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών, από τα θεραπευτικά προγράμματα της χώρας. Σύμφωνα με την Ετήσια Ανασκόπηση Αρχής Εξαρτήσεων Κύπρου 2017, παρά τη σταθερότητα στον αριθμό των ατόμων που αιτούνται θεραπείας τα τελευταία τρία χρόνια, διαχρονικά υπάρχει μια μεγάλη αύξηση των ατόμων που αναζητούν βοήθεια. Η αύξηση αυτή, πέρα από την πραγματική αύξηση των ατόμων που κάνουν χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, ενδέχεται να οφείλεται και σε άλλους παράγοντες.

Από τη σφαίρα της εγκληματικότητας στη σφαίρα της δημόσιας υγείας

Ένας σημαντικός παράγοντας φαίνεται να “ορίζεται” από την αντίληψη και κατ’ επέκταση αντιμετώπιση των χρηστών από την κοινωνία. Η αναζήτηση της θεραπείας διευκολύνεται μέσω της μείωσης του στιγματισμού στον οποίο υπόκειται ο χρήστης. Το θέμα αυτό αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για την ΑΑΕΚ, ενώ αποτέλεσε αντικείμενο μέτρησης της στάσης του γενικού πληθυσμού απέναντι σε χρήστες ουσιών. Συγκεκριμένα, ενώ παλαιότερα η πλειοψηφία της κοινωνίας αντίκριζε τους χρήστες περισσότερο ως εγκληματίες, σε πρόσφατες έρευνες φαίνεται να υπάρχει μια στροφή στην αντίληψη των χρηστών, περισσότερο ως άτομα που χρειάζονται βοήθεια. Η μείωση δηλαδή του στιγματισμού των ατό- μων αυτών, τους βοηθά να αποταθούν για βοήθεια. Έτσι δημιουργείται ένα είδος μετάθεσης του φαινομένου της χρήσης από τη σφαίρα της εγκληματικότητας στη σφαίρα της δημόσιας υγείας.

Παραπομπή νεαρών συλληφθέντων σε θεραπευτικά προγράμματα

Ένας άλλος παράγοντας που βοηθά τους χρήστες ουσιών να αποταθούν σε θεραπευτικά κέντρα υπόκειται και στο γεγονός ότι εφαρμόζεται το πρωτόκολλο παραπομπής νεαρών συλληφθέντων από την ΥΚΑΝ σε αυτά. Η παραπομπή των νεαρών συλληφθέντων για αδικήματα σχετιζόμενα με τη χρήση, σε θεραπεία -αντί της δικαστικής οδού- συμβάλλει στην αύξηση του συνόλου των ατόμων που καταγράφονται στη θεραπεία τα τελευταία χρόνια. Σημειώνεται ότι τα άτομα αυτά, σύμφωνα με την Ετήσια Ανασκόπηση της ΑΑΕΚ, στις πλείστες περιπτώσεις είναι χρήστες κάνναβης. Άτομα τα οποία δεν έχουν προχωρήσει ακόμη σε εξάρτηση.

Αυξάνονται οι χρήστες κάνναβης που αναζητούν θεραπεία

Σύμφωνα με την Ετήσια Ανασκόπηση της ΑΑΕΚ του 2017, τα τελευταία χρόνια, οι χρήστες κάνναβης αυξάνονται, σε σύγκριση με τους χρήστες ηρωίνης που φαίνεται να μειώνονται. Η ηρωίνη με ποσοστό 20% παραμένει η δεύτερη ουσία κατάχρησης μετά την κάνναβη (56%), λόγω της οποίας τα άτομα αιτούνται θεραπείας. Η αύξηση των χρηστών κάνναβης που ξεκινούν θεραπεία, οφείλεται μεταξύ άλλων στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου παραπομπής νεαρών συλληφθέντων από την ΥΚΑΝ σε θεραπευτικά κέντρα, όπως έχει αναφερθεί προηγουμένως.

Το προφίλ των χρηστών ηρωίνης και κάνναβης

Όπως φαίνεται στο γράφημα της Ετήσιας Ανασκόπησης της ΑΑΕΚ, αναφορικά με χρήστες κάνναβης που είναι σε θεραπεία, το 91% είναι άντρες, ενώ μόλις το 9% είναι γυναίκες. Σημειώνεται ότι όλοι οι χρήστες είναι 501, ενώ οι νέοι χρήστες είναι 333. Ενώ η μέση ηλικία πρώτης χρήσης είναι τα 17 χρόνια και η μέση ηλικία κατά την πρώτη επαφή με τη θεραπεία, τα 23. Αυξητική φαίνεται να είναι η τάση σε νέους χρήστες κάνναβης από το 2006 μέχρι και το 2014, καθώς το 2015 υπήρξε μείωση και σταθεροποίηση μέχρι το 2016. Ο αριθμός χρηστών ηρωίνης φαίνεται να είναι πολύ πιο μικρός σε σύγκριση με τον αριθμό χρηστών κάνναβης.

Όπως φαίνεται στο γράφημα της ΑΑΕΚ, οι χρήστες ηρωίνης που είναι σε θεραπεία, είναι 142. Μεταξύ αυ- τών το 87% είναι άντρες, ενώ το 13% γυναίκες. Οι νέοι χρήστες είναι 31. Η μέση ηλικία πρώτης χρήσης φαίνεται να είναι στα 21 χρόνια, ενώ η πρώτη επαφή με τη θεραπεία φτάνει στα 31. Η τάση νέων χρηστών φαίνεται να μειώνεται από το 2007 (έτος που ση- μείωσε αύξηση), ενώ από το 2015 μέχρι και το 2016 υπάρχει σταθεροποίηση. Σε ό,τι αφορά τη συμπεριφορά υψηλού κινδύνου ανάμεσα στους χρήστες ηρωίνης, τόσο η ενδοφλέβια χρήση, όσο και η χρήση κοινής σύριγγας συνεχίζει να μειώνεται.

Κάλια Ανδρέου