Αλήθειες για τον ήλιο



Της Κριστίν Κιλικίτα

Όπως περίπου λέει και το γνωστό απόφθεγμα, τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή κάνουν κακό ή παχαίνουν. Ο ζωοδότης ήλιος, για παράδειγμα, ο οποίος φέρνει την χώρα μας πρώτη στις προτιμήσεις των τουριστών, μας απειλεί με σοβαρές δερματοπάθειες αν αφεθούμε στα ζεστά χάδια του για περισσότερα από μερικά λεπτά.

Κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει είναι η βιταμίνη D. Η βιταμίνη D είναι ένα πολύτιμο για τον οργανισμό θρεπτικό συστατικό, το οποίο βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου και συνεπώς στην προστασία των οστών από μυοσκελετικα προβλήματα. Επιπλέον, η ίδια βιταμίνη συντελεί στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματός και στην ενδυνάμωση του μυϊκού, ενώ έχει βρεθεί ότι η έλλειψή της αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένα άτομα. Καθώς πρόκειται για μια βιταμίνη η οποία βρίσκεται σε πολύ λίγα τρόφιμα, κυρίως σε λιπαρά ψάρια και αβγά, για την επαρκή της πρόσληψη προτείνονται προϊόντα εμπλουτισμένα με αυτήν ή συμπληρώματα διατροφής. Η κυρίως όμως πηγή της στον άνθρωπο είναι η σύνθεσή της στο δέρμα, καθώς η έκθεση της επιδερμίδας στην ηλιακή ακτινοβολία 10 -15 λεπτά ημερησίως (π.χ. πρόσωπο, χέρια, λαιμός) αρκεί για να μας παρέχει την ποσότητα βιταμίνης D που χρειαζόμαστε.


Οι ακτινοβολίες UVA και UVB επηρεάζουν άμεσα το δέρμα όχι μόνο μαυρίζοντας το αλλά καταστρέφοντας τις στοιβάδες του. Από τις 2 αυτές ακτινοβολίες η πιο επικίνδυνη είναι η UVB, η οποία, αν και δεν αποτελεί μεγάλο μέρος της συνολικής ακτινοβολίας, είναι αυτή που προκαλεί εγκαύματα, ενώ αντίθετα η UVΑ είναι αυτή που μαυρίζει αλλά ταυτόχρονα γερνά το δέρμα. Είναι όμως πάντα ο ήλιος το ίδιο επικίνδυνος; Η κατανομή της ηλιακής ακτινοβολίας στην επιφάνεια του δέρματος κυμαίνεται ανάλογα με τη γωνία του ήλιου στον ορίζοντα και τη θέση του σώματος σε σχέση με τον ήλιο. Ισχύει λοιπόν πως συγκεκριμένες εποχές του χρόνου και ώρες της ημέρας ο ήλιος μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνος ενώ άλλες όχι. Η ακτινοβολία που μπορούμε να προσλάβουμε σε μια μόνο ηλιόλουστη καλοκαιρινή ημέρα είναι ίση με αυτήν όλου του διμήνου Δεκεμβρίου- Ιανουαρίου. Στην ίδια αυτή ηλιόλουστη ημέρα, το 50% της ακτινοβολίας το λαμβάνει ο άνθρωπος στο τρίωρο 11.00 – 12.00 με 14.00 -15.00, ενώ προς το τέλος της ημέρας η UVB πέφτει γρήγορα, σε αντίθεση με την UVA που παραμένει σχετικά σταθερή.

Συμπερασματικά, τους καλοκαιρινούς μήνες είναι προτιμότερο να σταθούμε για μερικά λεπτά στον ήλιο μετά τις 16.00 – 17.00 αν θέλουμε να μαυρίσουμε χωρίς να καούμε, ενώ αν θέλουμε να καθίσουμε στον ήλιο για περισσότερη ώρα πρέπει οπωσδήποτε να λάβουμε όλα τα μέτρα προστασίας.

Ποτέ ανησυχούμε για την εμφάνιση μελανώματος; Σύμφωνα με τους ειδικούς, κάποια από τα χαρακτηριστικά που κάνουν μια δερμική βλάβη ύποπτη για το μελάνωμα είναι: η ασυμμετρία και το ανώμαλο περίγραμμα, η δυσχρωμία, η διάμετρος μεγαλύτερη του 0,6 εκατοστού ή το «φούσκωμα» της βλάβης, ο κνησμός, η αιμορραγία, το «κακάδι».