Τσουβαλιασμένα παιδάκια, άστεγοι πρόσφυγες και ξεχασμένοι ηλικιωμένοι τα αποτελέσματα της ανύπαρκτης κρατικής κοινωνικής πρόνοιας στη Λάρνακα

 Του Τάσου Περδίου

 Η εικόνα μικρών παιδιών χωρισμένων από τους γονείς τους να κοιμούνται τσουβαλιασμένα σε αποθήκες και όπου μπορεί να τοποθετήσει κάποιος πρόχειρα ένα κρεβάτι, θα έπρεπε από μόνη της να συνιστά τεκμήριο αποτυχίας μιας κρατικής πολιτικής. Στην Κύπρο όμως αυτή η εικόνα είναι αποτέλεσμα μιας πολιτικής που θέλει να ονομάζεται κοινωνική πρόνοια.

Η έρευνα της εφημερίδας μας για τον τρόπο λειτουργίας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας Λάρνακας, για τις υπηρεσίες που προσφέρονται και για τις δομές που υπάρχουν, αποδεικνύει ένα κράτος πτωχευμένο στο επίπεδο της πρόνοιας και μια κυβέρνηση πτωχευμένη στο επίπεδο της πολιτικής που έχει προκαλέσει αυτή την ντροπιαστική κατάσταση.

Ασυνόδευτοι ανήλικοι σαν σαρδέλες σε αποθήκες!

Η κατάσταση στα ιδρύματα, τα οποία λειτουργούν υπό το Γραφείο Ευημερίας Λάρνακας, αποτελεί όνειδος για το κράτος. Στο Πλαίσιο Ασυνόδευτων Ανηλίκων, το οποίο στεγάζεται στο πρώην κρατικό νηπιαγωγείο στο συνοικισμό Κοκκίνων, φιλοξενούνται σήμερα 32 αγόρια ηλικιών 13 μέχρι 18 ετών. Οι ανήλικοι κοιμούνται σε δύο δωμάτια, πρώην αίθουσες διδασκαλίας, τσουβαλιασμένοι.

Τέσσερις από αυτούς κοιμούνται σε καναπέδες, αφού δεν υπάρχουν αρκετά κρεβάτια! Προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες, άλλοι 30 ασυνόδευτοι ανήλικοι έχουν τοποθετηθεί στο γηροκομείο Άγιος Γεώργιος, όπου φιλοξενούνται επίσης 10 ηλικιωμένοι. Προκειμένου να τους χωρέσει, η… λύση που βρήκαν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας είναι να ανοίξουν μια αποθήκη και να τοποθετήσουν στρώματα για να κοιμούνται τα παιδιά. Αυτή η τριτοκοσμική κατάσταση έχει επιδεινωθεί, ως αποτέλεσμα της απόρριψης της δημιουργίας Κέντρου Ασυνόδευτων Ανηλίκων στο Ζύγι από το Κοινοτικό Συμβούλιο Ζυγίου.

Όπως πληροφορούμαστε μάλιστα, πρόθεση του Γραφείου Ευημερίας είναι να απομακρυνθούν και οι εναπομείναντες 10 ηλικιωμένοι, οι οποίοι θα καταλήξουν αναγκαστικά σε ιδιωτικά γηροκομεία ούτως ώστε το κτίριο να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τη φιλοξενία ανήλικων μεταξύ 17 και 18 ετών, οι οποίοι βρίσκονται στο στάδιο των ημιανεξάρτητων, σύμφωνα με τις ΥΚΕ.

Παρόμοια κατάσταση επικρατεί στο Πλαίσιο Ασυνόδευτων Νεανίδων, το οποίο στεγάζεται σε κτίριο δίπλα από το Κτηνιατρείο και φιλοξενεί σήμερα 30 κορίτσια 13-18 ετών.

Υπό την ευθύνη των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας Λάρνακας λειτουργεί επίσης η Παιδική Στέγη, όπου φιλοξενούνται σήμερα 28 παιδιά μέχρι 12 χρόνων και στεγάζεται πίσω από την πρώην κατοικία του Επάρχου, το νηπιαγωγείο Αγίων Αναργύρων και ο βρεφοπαιδοκομικός σταθμός στο συνοικισμό Καμάρων.

Όλα ανεξαιρέτως τα ιδρύματα είναι υποστελεχωμένα, κάτι που υποβιβάζει ακόμα περισσότερο το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρονται. Υπάρχει ειδικά μεγάλη έλλειψη σε καθαρίστριες και βοηθούς κουζίνας, κάτι για το οποίο είναι ενήμερη γραπτώς και με λεπτομέρεια η Διεύθυνση του Επαρχιακού Γραφείου των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας Λάρνακας. Μέχρι στιγμής όμως δεν υπάρχει καμία ανταπόκριση, ενώ οι ΥΚΕ έχουν προειδοποιηθεί ότι το προσωπικό έχει φτάσει στα όριά του.

Κουπόνια και επιδόματα με μεγάλη καθυστέρηση

Πέραν των ασυνόδευτων ανήλικων, στους οποίους δείχνουν το πιο σκληρό και αδιάφορο τους πρόσωπο το κράτος και η κυβέρνηση, σοβαρά προβλήματα υπάρχουν και στον τομέα της καταβολής επιδομάτων σε δικαιούχους. Τα επιδόματα που παραχωρούνται σε αιτητές πολιτικού ασύλου ανέρχονται σε 150 ευρώ σε κουπόνια και 70 ευρώ σε μετρητά και δίδονται σε ανθρώπους που δεν δικαιούνται να εργάζονται μέχρι να εξεταστούν οι αιτήσεις τους και να ληφθεί απόφαση. Παρ’ όλον όμως ότι το κράτος παραχωρεί αυτή την εξευτελιστική βοήθεια, αυτό γίνεται με καθυστέρηση που κυμαίνεται από ένα μέχρι δύο μήνες!

Άστεγοι

Η αναλγησία του κράτους όμως δεν εξαντλείται στην καθυστερημένη παραχώρηση της πενιχρής βοήθειας. Με βάση την πολιτική που υπάρχει, οι αιτητές ασύλου είναι υποχρεωμένοι να αναζητήσουν στέγη με ενοίκιο με το πενιχρό επίδομα ενοικίου και το ποσό των 70 ευρώ που τους δίδουν οι ΥΚΕ! Με τον εντοπισμό τους από τις Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας και την ανάληψη της ευθύνης από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, οι αιτητές τοποθετούνται για τις πρώτες μέρες σε 5-6 επιλεγμένα ξενοδοχεία χαμηλού κόστους στη Λάρνακα. Με την πάροδο των πρώτων ημερών όμως και αφού εξασφαλίσουν τη βοήθεια με το κουπόνι των 150 ευρώ και το ποσό των 70 ευρώ, είναι υποχρεωμένοι να αποχωρήσουν από τα ξενοδοχεία και να αναζητήσουν στέγαση με ενοίκιο. Με δεδομένο ότι αυτό είναι οικονομικά αδύνατο, το πρακτικό αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να δημιουργούνται άστεγοι, είτε να αναγκάζονται οι αιτητές να συστεγάζονται σε διαμερίσματα υπό απαράδεκτες συνθήκες. Οι επιπτώσεις είναι αλυσιδωτές και η δημιουργία καταστάσεων γκέτο είναι μια από αυτές.

«Όλα πηγάζουν από την ανύπαρκτη πολιτική»

Περιγράφοντας μια μελανή κατάσταση, καλός γνώστης ανέφερε, μιλώντας στην «Κυριακάτικη Χαραυγή», ότι όλα τα προβλήματα πηγάζουν από την ανύπαρκτη πολιτική πρόνοιας που εφαρμόζεται.  Κλασικό παράδειγμα, όπως είπε, είναι το κλείσιμο πάρα πολλών κρατικών στεγών ηλικιωμένων και άλλων δημόσιων οργανισμών με πολιτική απόφαση της κυβέρνησης. «Η κυβέρνηση εμφανώς σπρώχνει τους ηλικιωμένους προς τα ιδιωτικά γηροκομεία με την πολιτική της», ανέφερε. Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο τρόπος λειτουργίας της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας, η οποία λειτουργεί ως ένας εντελώς απρόσωπος και απρόσιτος οργανισμός που δεν έχει επαφή με τις περιστάσεις των ανθρώπων. «Υπάρχει ένα αλαλούμ στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος.  Η Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας παραπέμπει συνεχώς υποθέσεις στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας οι οποίες δεν μπορούν να ανταποκριθούν λόγω του όγκου εργασίας. Στην ουσία οι ΥΚΕ εξυπηρετούν την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας», ανέφερε έγκυρη πηγή.

Τι απαντούν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας

Θέσαμε τα πιο πάνω προβλήματα στη Διεύθυνση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Η αναπληρώτρια διευθύντρια Μαρία Κυρατζή παραδέχθηκε ότι υπάρχουν σοβαρά θέματα μεταξύ των οποίων συμφόρηση στους χώρους όπου φιλοξενούνται ασυνόδευτοι ανήλικοι. Όπως είπε, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας φιλοξενούν σήμερα 175 ασυνόδευτα παιδιά παγκύπρια σε πέντε κρατικές δομές και δύο πλαίσια φιλοξενίας, τα οποία λειτουργεί Μη Κυβερνητική Οργάνωση, την οποία οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας επιδοτούν μέσω του Σχεδίου Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας. Η δεύτερη τη τάξει στο Γραφείο Ευημερίας παγκύπρια απέδωσε την ένταση των προβλημάτων στην αυξημένη ροή προσφύγων επισημαίνοντας ότι εξετάζονται λύσεις, χωρίς όμως να γίνει συγκεκριμένη. «Τον τελευταίο καιρό, ένεκα της συνεχιζόμενης ροής προσφύγων περιλαμβανομένων και των ασυνόδευτων παιδιών που εισέρχονται στη Δημοκρατία, δημιουργείται συμφόρηση στις προαναφερόμενες δομές. Το θέμα αυτό συζητείται από τις συναρμόδιες Υπηρεσίες και τροχοδρομούνται διάφορες λύσεις προς αντιμετώπιση του φαινομένου. Σε κάθε περίπτωση, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προστασίας και στήριξης της ευάλωτης ομάδας των ασυνόδευτων παιδιών με στόχο τη διασφάλιση του συμφέροντός τους», δήλωσε στη «Κυριακάτικη Χαραυγή» η κ. Κυρατζή.

Παραδέχθηκε επίσης ότι υπάρχει επείγον ζήτημα με τη στελέχωση των Κρατικών Ιδρυμάτων με ωρομίσθιο προσωπικό. «Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, γνωρίζοντας τις επείγουσες ανάγκες των Κρατικών Ιδρυμάτων σε ωρομίσθιο προσωπικό παγκύπρια, ήδη έχουν προχωρήσει με επιστολή τους, τόσο τον Δεκέμβριο του 2018 όσο και τον Μάρτιο του 2019, στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού μέσω του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, για άμεση πλήρωση των κενών θέσεων, η οποία θεωρείται επιτακτική για την εύρυθμη λειτουργία των Κρατικών Ιδρυμάτων», ανέφερε.

Όσον αφορά στις καθυστερήσεις στην παραχώρηση επιδομάτων σε αιτητές πολιτικού ασύλου, η κ. Κυρατζή περιορίστηκε να απαντήσει ότι καταβάλλονται προσπάθειες όσο το δυνατό ταχύτερης εξυπηρέτησης. «Για την κάλυψη των αναγκών των αιτητών πολιτικού ασύλου, μετά από υπουργική απόφαση, παρέχονται υλικές συνθήκες υποδοχής (κουπόνια για κάλυψη βασικών και ειδικών αναγκών, ποσό ενοικίου και ποσό για προσωπικά μικροέξοδα). Σε κάθε περίπτωση, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας μέχρι την εξέταση της αίτησης παρέχουν άμεση στήριξη και οικονομική βοήθεια σε μετρητά για κάλυψη μικροεξόδων, καθώς και επίδομα ενοικίου για εξεύρεση τόπου διαμονής, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις, λόγω της άμεσης ανάγκης και των ιδιαίτερων περιστάσεων, προβαίνουν άμεσα σε διευθετήσεις προσωρινής φιλοξενίας άστεγων αιτητών ασύλου σε ξενοδοχειακές μονάδες ή και άλλα καταλύματα. Λόγω της αυξανόμενης ροής αιτητών πολιτικού ασύλου καταβάλλονται  απρόσκοπτες προσπάθειες για την όσο το δυνατό ταχύτερη εξυπηρέτησή τους ταυτόχρονα με την εξυπηρέτηση των άλλων ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού που χρήζουν βοήθειας από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας», ήταν η επίσημη τοποθέτηση της αναπληρώτριας διευθύντριας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.